ماسه چال
به نام یگانه پرودگارم
محروم اگر شدم ز سر کوی او چه شد
از گلشن زمانه که بوی وفا شنید
قله ماسه چال در شمال غربی منطقه البرز مرکزی واقع شده و از شرق به جاده چالوس از غرب به منطقه علمکوه و از جنوب به منطقه طالقان وصل می شود.
برای رسیدن به این قله بایستی ابتدا به شهرک طالقان و از آنجا به جوستان برویم.فاصله تهران تا جوستان 4/5 ساعت می باشد ابتدا از کرج به هشتگرد و پس از آن نرسیده به آبیک جاده خاکی به طرف زیدشت می رویم و از دهات زیادی می گذریم.لازم به توضیح است است که دره طالقان متجاوز از 50 ده و آبادی دارد تمامی این دهات در کنار رودخانه شاهرود و دره های فرعی آن واقع شده اند ابتدای این دره از گردنه عسلک و زیر قله ماسه چال شروع می شود و انتهای آن به حدود لوشان می رسد.در قسمت ابتدایی آن هوا سرد و در قسمت انتهایی آن هوا معتدل است به حدی که در قسمت لوشان برنج هم کشت می شود.قسمت بالای دره زمستان های فوق العاده سردی دارد به حدی که ارتباط بعضی دهات با شهرک طالقان و جوستان که از مراکز طالقان هستند قطع می شود.
برنامه به این ترتیب است که بعد از رسیدن به جوستان تا "ناریان رود" حدود 4/5 ساعت راه می باشد.راه ما تا ده دیزان در یک جاده ماشین رو ادامه پیدا می کند و از دیزان به بعد در یک راه مالرو ادامه مسیر می دهیم.ده ناریان رود آخرین ده در مسیر ماست.ده دیزان که قبل از ناریان رود می باشد یکی از راه های منطقه علمکوه می باشد که از طریق این دره و دره شمالی می توان به گردنه هزارچم و از آنجا به حصارچال و علمکوه صعود نمود.ناریان رود حدود 70 خانوار جمعیت دارد که باغات میوه و زمین های زراعی خوبی دارند.در این منطقه کلا به خاطر فراوانی آب باغات زیادی وجود دارد.
از ناریان رود به بعد مسیر در جهت خلاف رودخانه ادامه پیدا می کند.بعد از یک ساعت که از ده خارج می شویم راه مالرو به سمت شرقی رودخانه می رود و سپس به سمت بالا ادامه پیدا می کند.این راه به یک گوسفند سرا ختم می شود که به آن "راسکول" می گویند.از این محل حدود نیم ساعت که راه را ادامه می دهیم به یک چشمه می رسیم این محل اتراق خوبی برای شب دوم ماست چون از این محل به بعد جای مناسبی پیدا نمی شود که آب هم موجو باشد.بعد از یک ساعت از چشمه که بگذریم بایستی به کف رودخانه برویم زیرا راه عبور ما از یک یال که از وسط رودخانه منشعب می شود قرار دارد.از این یال که بالا رویم به یک منطقه سنگلاخی می رسیم که در زیر گردنه ماسه چال واقع شده فاصله ما از این منطقه تا روی گردنه و صعود به قله و برگشت به پشت قله حدود 7/5 ساعت به طول خواهد انجامید.
گردنه ماسه چال ارتفاعی بیش از چهار هزار متر دارد بنابراین در اواخر پاییز سرد و برفگیر می باشد و اوایل بهار نیز متغیر و هوای ثابت کمتر پیدا می شود.بنابراین بهترین فصل صعود به قله تابستان و خصوصا اواخر پاییز می باشد.قله ماسه چال در قسمت شمال شرقی گردنه واقع شده که فاصله آن از روی قله بیش از نیم ساعت راه نیست.راه برگشت ما از طریق دره شمال غربی بسمت ده "دلیر" و یا از مسیر صعود می باشد.
بنابراین از روی گردنه به طرف شمال غرب بایستی سراریز بشویم.در این محل نیز یک راه مالرو قدیمی موجود است که این راه تا اواخر خرداد ماه زیر برف است.این راه یکی از زیباترین راه های مالرو ایران است.از داخل یک دیواره عظیم سنگی همراه با یخچال های همیشگی عبور می کند که اگر فرضا اواخر خرداد ماه به این منطقه برویم چند جا بایستی حتی با طناب حمایت رد شویم.از روی منطقه قلل لشکری دیوچال و دره "دلیر-الیت" بوضوح مشخص است.در قسمت شمال شرقی و شرق منطقه دوروشت آزادکوه نیز مشخص است.یخچال های دره شمال غربی ماسه چال دایمی بوده و در فصول سال موجود می باشد.
همانطور که گفته شد فاصله گردنه ماسه چال تا محل اطراق سوم که نزدیک ده دلیر می باشد بیش از 7/5 ساعت راه می باشد در قسما انتهایی راه به جنگل وارد می شویم و سپس به ده دلیر این ده آخرین ده در این دره است که یک راه مالرو قدیمی آنرا به کنار جاده چالوس وصل می کند.ده دلیر دارای یک آبگرم معدنی است که مورد استفاده اهالی نیز می باشد.از ده دلیر تا جاده چالوس 5/5 ساعت راه است که از میان جنگل های انبوه عبور می کند.دره دلیر-دزد بند یکی از دره های زیبا و مورد توجه کوهنوردان است.رودخانه در این قسمت ها از جند متر متجاوز نیست.از دره دلیر تا کنار جاده چالوس به آخرین ده به نام دزد بند می رسیم که از آنجا تا تهرات 5 ساعت راه می باشد.
برگرفته از کتاب:گامی بر ناشناخته ها نوشته حسین نظر/صفحه 126/تهران
**************
پ.ن:دوستان خوبم اگر موفق به اجرای این برنامه شده اید بسیار خرسند می شوم از تجارب و راهنمایی هایتان در کوهستانم استفاده شود.سپاس فراوان.